X
تبلیغات
امداد و نجات

امداد و نجات

سازمان امداد و نجات استان گلستان

آسیبهای شایع پا در کوهنوردان: 

تاولهای پا در ورزش کوهنوردی:


تهیه: دکتر حمید مساعدیان 

عضو کمیسیون پزشکی اتحادیه جهانی کوهنوردی

با تشکر از: سایت همنورد

تاول‌ یک منطقه دردناک و متورم پوست است که در آن مایع در زیر لایه بیرونی پوست جمع شده است

تاول‌ به طور شایعی در نتیجه اصطکاک ناشی از کفشی که اندازه پا نیست یا مالش جوراب بر روی پوست پا به وجود می‌آیند.

برای مراقبت از تاول به این نکات توجه کنید:

اقداماتی برای جلوگیری از تحریک بیشتر ناحیه مبتلا انجام دهید.

تاول‌های بزرگ را می‌توان با دقت بوسیله یک سوزن استریل خالی کرد، و سپس ناحیه را با پماد آنتی‌بیوتیکی و بانداژ پانسمان کرد.

برای محافظت بیشتر می‌تواند بالشتک‌های مخصوص (moleskin) را از داروخانه بخرید. حفره‌ای بزرگتر از اندازه تاول را در آن ایجاد کنید و آن را روی منطقه تاول‌زده پوست بچسبانید.

در صورتی که تاول پای‌تان پس از مدت معقولی بهبود نیافت یا به نظر می‌رسید عفونت پیدا کرده است، به دکتر مراجعه کنید    

  

 كمك به التیام تاول             

تاول‌ها هنگامی رخ می‌دهند كه پوست در معرض اصطكاك قرار می‌گیرد و در نتیجه توده حساسی كه درون آن پر از مایع است روی پوست تشكیل می‌شود.

تاول ها اغلب روی دست و پا در نتیجه پوشیدن كفش‌های تنگ یا كار كردن با یك ابزار جدید به وجود می‌آیند.

و اندازه است. با عوض كردن مرتب كفش‌هایتان و در نتیجه آزادكردن نقاط فشاری هر جفت كفش معین به پاهایتان استراحت دهید. برای محافظت دستهایتان بهتر است هنگامی كه با ابزار یا وسیله‌ای كار می‌كنید كه  ممكن است تاول ایجاد كند دستكش بپوشید.

تاول‌ها معمولا بدون درمان به خودی خود بهبود پیدا می كنند. اما شما باید محل تاول را خشك و تمیز نگه دارید. تاول را با یك بانداژ محافظت كنید و كفش هایی را كه منطقه تاول را تحریك می كنند نپوشید           

  

 تفاوت انواع جوراب در جلوگیری از تاول پا

جوراب های دارای بافت نایلونی در جلوگیری از تاول پا بهتر از انواع کتانی هستند. به گزارش هلث دی محققان دانشگاه های میسوری کلمبیا دریافته اند که در واقع همه جوراب های ورزشی کتانی معمولا خوب نیستند و انواع گران قیمت آن الزاما بهترین نیستند. این اطلاعات علاوه بر کمک به ورزشکاران برای بیماران دیابتی با مشکلات جریان خون جدی و کسانی که اندام های مصنوعی دارند حائز اهمیت است. بر اساس این تحقیق جوراب های 100 درصد کتان معمولا بدترین نوع جوراب بودند و انواع گران قیمت بر ارزان قیمت ها ارجحیتی نداشتند. آنچه اهمیت داشت ماده بکار رفته در بافت بود که نتایج جنس نابلون در این مورد بهتر از کتان بود. جوراب ها ی غیر کتانی و دارای ماده سنتتیک نه تنها به جلوگیری از ایجاد تاول در پای ورزشکاران کمک می کند بلکه در پیشگیری از ناراحتی پوستی ایجاد شده در دیابتی ها نیز موثرند.

 

 تاول‌ها ضایعات آزاردهنده‌ای هستند كه كار و فعالیت فرد را مختل می‌كنند و ممكن است در هر جایی پیدا شوند ولی شایع‌ترین محل ظهور آنها روی دست و پاست. تاول هنگامی پیدا می‌شود كه پوست به حدی ساییده شود كه لایه سطحی پوست (اپیدرم) از لایه پشتیبان خود (درم) جدا گردد. این تاول‌ها معمولا آكنده از مایع بافتی شفاف هستند ولی گاهی نیز با پاره شدن عروق خونی كوچك به داخل ضایعه خون آلود می‌شوند، برای پیشگیری از بروز تاول از كفش‌های مناسب و اندازه استفاده كنید و هرگز و هرگز با كفش‌هایی كه موجب درد و سوزش پاهایتان می‌شوند از مغازه كفش‌فروشی خارج نشوید. یك كفش نو هرگز نباید به زور به پا برود بلكه از ابتدا باید راحت و اندازه باشد. پوشیدن جوراب‌های نخی ضخیم، پیچیدن بانداژهای آماده، پودرزدن و پوشیدن جوراب‌های تمیز و خشك همگی از پیدایش تاول جلوگیری خواهند

نمود. اگر تاول ایجاد شده كوچك و بدون علامت باشد می‌توان آن را دست نزد و نتركاند ولی اگر تاول بزرگ و علامتدار بود می‌توان آن را تخلیه نمود در صورت لزوم بافت نرم روی آن را برداشت. به خاطر احتمال افزوده شدن عفونت ثانویه بر روی تاول بازشده باید از كرم‌های آنتی‌بیوتیك استفاده كرد. در صورت بروز علایمی چون تورم یا قرمزی شدید باید با یك پزشك مشورت نمایید. گاهی تاول‌های مكرر عودكننده كه در اثر مختصر سایشی ایجاد می‌گردند ناشی از یك بیماری زمینه‌ای مانند دیابت شیرین رنج هستند. در این موارد باید سریعاً پزشك را در جریان گذاشته و با وی مشورت نماید

  

 جوراب باعث به وجود امدن یك لایه در زیر پا می شود و پا را گرم می كند و از اصتحكاك بین پا و كفش جلوگیری می كند. جوراب هایی كه از پشم یا مواد مصنوعی درست شده اند می توانید این وظایف را انجام دهند ولی جوراب های نخی نمی توانند. جوراب های نخی خیس و از اب اشباع می شوند و به پا می چسبند و پوست پا را نازك می كنند و باعث بروز تاول می شوند. جوراب باید عرق پا را جذب كند. جوراب های از الیاف مصنوعی (مثل: پولیستر و نایلون و اكریل) سریعتر از جوراب های پشمی خشك می شوند.

خیلی از كوهنوردان دو جفت جوراب روی هم می پوشند. جوراب مجاور پا یك جوراب نازك نخی است كه عرق را از پا  دور می كند و به نوعی در جریان كار خشك باقی می ماند. جوراب دوم كلفت و ضخیم تر انتخاب می شود تا بتواند رطوبت عرق پا را از جوراب دیگر جذب كند و تشكیل لایه ای در زیر پا بدهد. بعضی ها هم یك جفت جوراب نیمه كلفت یا كاملا كلفت از جمس پشم یا مواد مصنوعی را ترجیح می دهند. البته استثناهای زیادی وجود دارند. یك سنگ نورد دوست دارد كفش ها با انعطاف كامل به پای او چسبیده باشند. از این رو اصلا جوراب به پا نمی كند و یا یك جوراب نازك به پا كند. هر شیوه ای كه به كار می گیرید سعی كنید كه طوری جوراب بپوشید كه بتوانید پاهای خود را در كفش تكان بدهید. اگر جوراب اضافی باعث محدودیت گردش خون شود گرمای اضافی تولید نمی كند. قبل از اینكه جوراب خود را به پا كنید نقاطی كه در انجا خطر تاول زدگی وجود دارد مثل پشت پاها را با نوار چسب زخم بپوشانید. این كار بخصوص هنگامی كه كفش نو خریده اید و هنوز ان جا باز نكرده است و نیز در اغاز فعالیت های كوهنوردی كه پاهای شما هنوز قوی نشده اند بسیار موثر است. یك راه موثر دیگر علیه تاول زدن پودر به پا روی جوراب و درون كفش است

پای‌ كوهنوردان‌ بر اثر پوشیدن‌ كفش‌ تنگ‌ یا بستن‌ خیلی‌ محكم‌ بند كفشها ممكن‌ است‌ تاول‌ بزند؛ برای‌ جلوگیری‌ از آن‌ باید تای‌ ساق‌ جوراب‌ دوم‌ خود را برگردانیم‌ و داخل‌ كفش‌ كنیم‌ و به‌ قسمت‌ تاول‌ زده‌ و یا قسمتی‌ كه‌ به‌ نظر خود كوهنورد مورد تهدید است؛ یك‌ قطعه‌ باند بچسبانیم. در صورت‌ تاول‌ زدن‌ برای‌ درمان‌ آن‌ بهتر است‌ قبل‌ از خواب، یك‌ سوزن‌ نخ‌ كرده‌ را پس‌ از ضدعفونی‌ كردن‌ از تاول‌ عبور دهیم‌ به‌ طوری‌ كه‌ نخ‌ از تاول‌ رد شود. بهتر است‌ نخ‌ از جنس‌ كرك‌ باشد تا آب‌ تاول‌ را به‌ خوبی‌ بمكند و خشك‌ كند. صبح‌ روی‌ تاول‌ خشك‌ شده‌ یك‌ محلول‌ ضدعفونی‌كننده‌ بزنید و آن‌ را با باند چسبان‌ بپوشانید.

اغلب‌ كوهنوردان‌ بر اثر راه‌پیمایی‌ كف‌ پایشان‌ گرم‌ می‌شود، برای‌ رفع‌ این‌ مانع‌ بهتر است‌ چند روز قبل‌ از كوهنوردی‌ چندبار پاها را در آب‌ گرم‌ مخلوط‌ به‌ محلول‌ ضدعفونی‌كننده‌ شستشو داد تا پوست‌ پا كلفت‌ و سخت‌ شود. برای‌ اینكه‌ كفش‌ پاها را مجروح‌ نكند و باعث‌ یخ‌زدگی‌ نشود، باید كفشها را خوب‌ به‌ پا چسباند به‌ طوری‌ كه‌ بین‌ جوراب‌ و كفش‌ فضای‌ خالی‌ باقی‌ نماند و به‌ اصطلاح‌ پا درون‌ كفش‌ لق‌ نخورد و در ضمن‌ كفش‌ تنگ‌ هم‌ نباشد.

یادآوری‌ دیگر این‌ است‌ كه‌ قبل‌ از كوهنوردی‌ چیدن‌ ناخن‌ها را نباید فراموش‌ كرد؛ چون‌ بلند بودن‌ آنها سبب‌ فشردگی‌ و ناراحتی‌ پا خواهد شد. اگر می‌خواهید پس‌ از بازگشت‌ از كوه، آرامش‌ در پاهایتان‌ حس‌ كنید و لذت‌ ببرید، بهتر است‌ پاهایتان‌ را با یك‌ پارچه‌ خیس‌ شده‌ در آب‌ سرد، تمیز و بلافاصله‌ آن‌ را خشك‌ كنید و جوراب‌ خشك‌ بپوشید.

 

 كوهنوردان غالباً در معرض آسیبهای منحصر بفرد هستند. عوامل متعددی در بروز این اسیبها نقش دارند كه از آن جمله می‌توان به شرایط محیطی خاص مناطق كوهستانی، كفش، پوشش و ابزار ویژه كوهنوردی و نوع و شدت نیروهای وارد به بدن در حین كوهنوردی اشاره نمود.

مهم‌ترین متغیرها شرایط محیطی در رشته كوهنوردی عبارتند از: نور آفتاب، رطوبت محیط، فشار اكسیژن هوا، سرما، گرما، باد، بارش برف، كاهش و افزایش شدید هریك از عوامل امكان بروز اختلالات جسمی را افزایش می‌دهند.

كفش كوهنوردی از مهم‌ترین عواملی است كه چنانچه درست انتخاب و استفاده نشود، به شدت زمینه بروز صدمات اندام تحتانی را باعث می‌گردد. در مورد خصوصیات مهم و نحوه انتخاب كفش مناسب در شماره‌های قبل به تفصیل صحبت شده است.

سایر ابزار و وسایل كوهنوردی نیز چنانچه درست انتخاب نشوند و یا به روش صحیح مورد استفاده قرار نگیرند، زمینه‌ساز بروز آسیب می‌گردند.

ادامه مقاله در هفته بعدی بر روی وبلاگ قرار می گیرد.

+ نوشته شده در  چهارشنبه هشتم تیر 1390ساعت 16:31  توسط نجاتگر  | 

گزارش تصویری از مانور های مربوط به هفته هلال احمر


+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و پنجم اردیبهشت 1390ساعت 13:8  توسط نجاتگر  | 

گزارش تصویری از مانور های مربوط به هفته هلال احمر

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و پنجم اردیبهشت 1390ساعت 11:16  توسط نجاتگر  | 

رئيس جمعيت هلال احمر: بيشترين نگراني سازمان هاي امدادرسان در مورد زلزله احتمالي، تهران، استانبول و ك

رئيس جمعيت هلال احمر جمهوري اسلامي ايران گفت: طبق هشدار كميته اضطراري فجايع طبيعي (DEC)، هم اكنون بيشترين نگراني هاي سازمان هاي امدادرسان در مورد وقوع زلزله در شهرهاي بزرگ جهان از جمله تهران، استانبول در تركيه و كاتماندو در نپال است. 
'ابوالحسن فقيه' در گفت و گو با خبرنگار ايرنا افزود: براي آمادگي و مقابله با اين پيش بيني‌ها كه از سوي سازمان هاي بين‌المللي دخيل در امر مديريت بحران و سوانح مي‌شود، بايد ازهم ‌اكنون با برنامه‌ريزي به منظور رويارويي و مقابله با اين فجايع طبيعي آماده بود و اقدامات پيشگيرانه را براي تجهيز و تقويت زيرساخت‌هاي ارائه خدمات اسكان اضطراري و عمليات‌هاي موفق امداد و نجات به مصدومان و مجروحان احتمالي انجام داد.
اين مقام مسئول در جمعيت هلال احمر ادامه داد: با مطالعات و بررسي‌هاي صورت گرفته در امر مديريت بحران و سوانح در جمعيت هلال احمرپيشنهاد مي‌شود به جاي آن‌ كه تمركز برساخت اردوگاه‌ها و فراهم كردن پناهگاه‌هاي اسكان موقت در مناطق پرخطر و مستعد زلزله شود، بهتر است نسبت به ساخت و ساز پناهگاه‌هاي دايمي در همسايگي مناطق در معرض خطر توجه بيشتري از سوي متوليان مديريت بحران و سازمان هاي امدادرسان كشور صورت گيرد.
وي افزود: هم اكنون نزديك به 950 ميليون نفر در مناطق فقيرنشين سراسر دنيا زندگي مي‌كنند و اين افراد هنگام بروز فجايع طبيعي و غير طبيعي در معرض خطر و آسيب هاي جدي قرار دارند.
فقيه تصريح كرد: در گزارشي كه از سوي كميته اضطراري فجايع طبيعي درباره زلزله احتمالي تهران منتشر شده است، ‌چنين مي‌توان نتيجه گرفت كه بهتر است تمركز بيشتري بر روي روش هاي طولاني‌ مدت و موثرتر در رويارويي با فجايع طبيعي صورت بگيرد تا بهتر بتوان بعد از بروز حوادث و سوانح و ايجاد وضعيت اضطراري عمومي آنها را مديريت كرد. 
رئيس جمعيت هلال احمر گفت: با توجه به تجربيات گروههاي امداد و نجات بين‌المللي يكي از نكاتي كه پس از وقوع فجايع طبيعي به آن توجه ويژه‌اي شده است، همكاري كردن سازمان هاي امدادرسان با افراد و گروههاي محلي در امر امدادرساني شهرها است تا از اين طريق بتوان سريع‌تر، امكانات و خدمات مورد نياز مردم مناطق آسيب ديده را فراهم كرد.
وي اضافه كرد: همچنين با برنامه‌ريزي انجام شده، روند بازگشت نجات يافتگان و مصدومان به محل زندگي قبلي در شهرهاي خود با سرعت بيش‌تري صورت خواهد گرفت.
به گفته وي، زلزله و سونامي اخير ژاپن يكي از چالش ‌برانگيزترين حوادث تاريخ عمليات هاي امداد و نجات در دنيا بود كه سازمان هاي امدادرسان طي چندين سال فعاليت‌هاي خود در زمينه هاي ارائه خدمات امدادي و بشردوستانه، با چنين حجمي از آسيب ديدگان روبرو نشده بودند.
فقيه افزود: اين گونه حوادث و سوانح، اهميت اتخاذ تدابير لازم را قبل، هنگام و بعد از وقوع حادثه در مديريت بلاياي طبيعي نشان مي‌دهد كه با برنامه‌ريزي و دستورالعمل‌هاي مقابله و ايجاد سامانه‌هاي مديريت پيش بيني حوادث و سوانح و راه‌اندازي سيستم‌هاي هشدار زود هنگام در حوادث احتمالي مي‌تواند به كاهش قابل توجه تعداد قربانيان و مصدومان بيانجامد.
وي ادامه داد: عوامل متخصص ما در جمعيت هلال احمر به دنبال بهبود دايمي خدمات امدادي خود در پاسخگويي به حوادث و سوانح طبيعي و غير طبيعي به مردم آسيب ديده هستند و با انجام تمرين ها و كارگاههاي بازآموزي منظم، خود را براي رويارويي با وضعيت‌هاي اضطراري عمومي و پيچيده و ارايه خدمات امداد و نجات، اسكان و درمان اضطراري به مصدومان و قربانيان اين گونه حوادث آماده مي كنند.

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و یکم اردیبهشت 1390ساعت 22:28  توسط نجاتگر  | 

روز جهانی صلیب سرخ و هلال احمر

همه ساله چنین روزی به عنوان روز جهانی صلیب سرخ در کشور های مختلف جهان گرامی داشته می شود . این امر به این دلیل است که در چنین روزی در  سال۱۸۲۸میلادی  ژان هانری دونان مؤسس صلیب سرخ جهانی درژنو به دنیا آمد .

Banner - 8 May

 او برای نخستین بار در جهان  بنای صلیب سرخ جهانی را گذاشت و به همین دلیل نیز جایزه صلح نوبل را از آن خود کرد .
 جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران در سال ۱۳۰۱ خورشیدی در کشور تاسیس شد و پس از پیروزی انقلاب اسلامی و بنا به تصویب شورای انقلاب، اداره کلیه مراکز درمانی جمعیت به وزارت بهداری وقت منتقل شد و نام جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران به جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران تغییر یافت.در حال حاضر جمعیت درقالب پنج  رکن اساسی شامل سازمان امداد ونجات ، سازمان داوطلبان، سازمان جوانان، سازمان تدارکات پزشکی و معاونت درمان و توانبخشی، وظیفه انجام  فعالیت های امداد رسانی به آسیب دیدگان حوادث طبیعی و جنگ را برعهده دارد.
 

روز جهانی صلیب سرخ

دانلود روز جهانی هلال احمر

***ژان هانری دونان موسس صلیب سرخ جهانی در ژنو سویس متولد شد.
دونان در جوانی شاهد فجایع جنگ میان فرانسه و اتریش در ناحیه سولفرینو بود و تحت تاثیر حوادث ضد انسانی این جنگ، برای کمک به مجروحان و آسیب دیدگان جنگ، صلیب سرخ را بنیان نهاد.
او به سبب این اقدام در سال ۱۹۰۱میلادی جایزه صلح نوبل را دریافت کرد.
وی در ۷۲ سالگی در گذشت.

Distribution of non food items like kitchen sets, mosquito nets, cooking stove, tarps, blankets and jerry cans. 400 families were identified for this distribution, from many diferent villages in Swat valley. All of them lost their homes in the flood. (p-PAK1254)Photo: Olav A. Saltbones/Norwegian Red CrossOn 27 February, an earthquake measuring 8.8 on the Richter scale struck Chile, followed by many aftershocks. (p-CHL0024)Photo: IFRCAerial assessment after the earthquake on Talca and Concepcion. (p-CHL0018)Photo: IFRCAmerican Red Cross worker Matt Marek hands supplies to Sebastian Claude in Croix des Prèt. (p-HTI0250)Photo: Talia Frenkel/American Red CrossEleanore Rose of the Canadian Red Cross holds six-month-old Sebastian Joseph at Hospital General in Haiti. Sebastian's mother was killed in the earthquake. (p-HTI0253)Photo: Talia Frenkel/American Red Cross
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و یکم اردیبهشت 1390ساعت 22:24  توسط نجاتگر  | 

تلاش هفت ساعت و نیمه آتش‌نشانان در حادثه ریزش آوار

تلاش آتش‌نشانان تهران در صحنه امداد و نجات حادثه ریزش آوار در بلوار فردوس که از شب گذشته آغاز شده بود در نخستین ساعت بامداد امروز پس از هفت و نیم ساعت تلاش پایان یافت.
 
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری 125، با اعلام حادثه ریزش آوار در بلوار فردوس، خیابان سازمان برنامه ساعت 20 و 7 دقیقه شب گذشته به سامانه 125، ستاد فرماندهی آتش‌نشانی تهران بی‌درنگ آتش‌نشانان ایستگاه‌های 27، 80، 77 و گروه‌های نجات 8 و 3 را همزمان راهی محل حادثه کرد.
 
عملیات امداد و نجات آتش‌نشانان پس از 7 ساعت و 30 دقیقه تلاش بی وقفه ساعت 1 و 28 دقیقه بامداد امروز به پایان رسید.
محل حادثه ساختمان مسکونی 3 طبقه است که بخشی از طبقات آن در محل گودبرداری شده کنار آن فرو ریخته است. سهل انگاری و توجه نکردن به اصول ایمنی در گودبرداری زمین مجاور همچنین قدیمی بودن ساختمان از جمله عوامل رخداد این حادثه بوده است.
یکی از ساکنان ساختمان که زیر آوار مانده بود با تلاش همه جانبه آتش‌نشانان در دقایق اولیه از زیر آوار زنده بیرون آورده شد که امدادگران اورژانس به مداوای وی پرداختند.

به گفته فتح اله تیموری معاون عملیات سازمان آتش‌نشانی تهران که برای هماهنگی هر چه بیشتر و نظارت بر عملیات امداد و نجات در محل حادثه حاضر شده بود، بخش فرو ریخته ساختمان شامل 6 واحد مسکونی است و رخداد حادثه باعث شده بود که تنی چند از ساکنان ساختمان گرفتار آوار شوند.
وی گفت: آتش‌نشانان همزمان با اجرای عملیات ایمن‌سازی و استفاده از تجهیزات ایمنی و نجات، عملیات آواربرداری و نجات گرفتار شدگان را آغاز کردند.
معاون عملیات سازمان آتش‌نشانی تهران افزود: در این حادثه متاسفانه دو کودک 7 و 8 ساله همچنین یک بانوی خانه دار بر اثر شدت و سنگینی آوار در لحظات اولیه جان خود را از دست دادند که آتش‌نشانان جسم بی جان آنها را از زیر آوار بیرون آوردند.
این گزارش حاکی است یک نفر از آتش‌نشانان نیز هنگام انجام عملیات برای آواربرداری و نجات گرفتار شدن احتمالی در زیر آوار آسیب دید که برای مداوا به مرکز درمانی اعزام شد.
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و یکم اردیبهشت 1390ساعت 22:20  توسط نجاتگر  | 

Burns and scalds

Burns and scalds are among the most common injuries requiring emergency treatment in the UK, so it's best to be prepared.

Would you know what to do if a friend burned themselves badly? Watch the video or read the tips below.

Tips on treating burns and scalds

Read the transcript

Tips on treating burns and scalds

1. Cool the burn as quickly as possible by placing the affected area under cold running water for at least ten minutes.

2. Cover the injury using a sterile dressing such as a clean non fluffy cloth or kitchen film, and seek medical advice. Dial 999 (or 112) in severe cases.

3. Raise the limb to reduce swelling.

If you would like to learn more first aid techniques, why not look at our range of first aid courses throughout the UK?

Call 0844 871 8000 or email firstaid@redcross.org.uk

Buy a first aid manual

+ نوشته شده در  سه شنبه دوم فروردین 1390ساعت 21:52  توسط نجاتگر  | 

زلزله مهیب 11 مارس 2011 ژاپن از نگاه دکتر مهدی زارع

عنوان: زمينلرزه با بزرگاي ۸.۹ ، ۱۱-مارس-۲۰۱۱ ساحل شرقي هونشو - شرق سندايي، ژاپن - بزرگترين زلزله ثبت شده در تاريخ ژاپن

زمينلرزه با بزرگاي ۸.۹ ، ۱۱-مارس-۲۰۱۱ ساحل شرقي هونشو - شرق سندايي، ژاپن - بزرگترين زلزله ثبت شده در تاريخ ژاپن دكتر مهدي زارع در ساعت ۱۴:۴۶ روز جمعه ۱۱ مارس ۲۰۱۱- ۲۰ اسفند ۸۹- به وقت محلي (۹:۱۶ صبح به وقت تهران) زمينلرزه اي با بزرگاي ۸.۹ در ۱۲۵ كيلومتري شرق ساحل هونشو ژاپن و ۳۸۰ كيلومتري توكيو بخش هاي وسيعي از ژاپن و قسمتهايي از شرق چين و روسيه را به لرزه درآورد. ژرفاي كانوني زلزله حدود ۲۵ كيلومتر و سازوكار آن فشاري با يك صفحه كاملا نزذيك به قايم بوده است. اين رويداد تا هفت ساعت پس از رخداد -ساعت حدود ۴ بعد از ظهر جمعه به وقت تهران -با ۶۰ نفر كشته -تاييد شده-همراه بوده است و ضمنا حدود ۲۰۰ نفر ناپديد گزارش شده اند. دولت ژاپن پس از وقوع اين زلزله در پهنه زلزله زده اعلام وضع فوق العاده كرد و سامانه هاي حمل و نقل - مترو، كشتي راني، و قطارهاي سريع السير شينكانسن - فعاليت خود را در سندايي و توكيو در ساعات اوليه پس از رخداد متوقف كردند. در سندايي سامانه هاي ارتباطي موبايل و همچنين فعاليت ۴ نيروگاه هسته اي متوقف شد. شش مورد آتش سوزي در ساعت هاي اوليه از پهنه رومركز مهلرزه اي گزارش شد كه يكي مربوط پالايشگاهي در نزديكي توكيو بود.

امواج سونامي حاصل از رخداد زلزله تقريبا به تمام كشور هاي حاشيه اقيانوس آرام -از فيليپين تا اندونزي، نيوزيلند، كاليفرنيا و هاوايي در آمريكا و … -رسيد. آژير هشدار سونامي از ژاپن تا مناطق ساحلي تمامي كشور هاي اقياوس آرام به مردم هشدار داد تا ساحل را ترك كنند. از آنجا كه سرعت امواج حاصل از سونامي حدود ۹۵۰ كيلومتر در ساعت است، بنابراين مي توان براورد نمود كه امواج حاصل از سونامي حدود ۸ دقيقه طول كشيده تا به نزديكترين نقطه ساحل سندايي - در غرب كانون زلزله - برسد، بنابراين سامانه هاي هشدار تا حد زيادي توانسته اند جان بسياري از مردم را نجات دهند. اين زلزله از نظر رده بندي هاي علمي زلزله شناسي از رده زلزله هاي بزرگ است ‪:‬ در تقسيم بندي هاي زلزله شناسي تنها زلزله هاي با بزرگاي بيش از ۸ (بزرگ great) نام مي گيرند و زلزله با بزرگاي ۷ تا ۸ (اصلي major) و زلزله با بزرگاي ۶ تا ۷ (شديد strong) ناميده مي شود. بخش مهمي از تلفات و خسارتهاي اين زلزله به وقوع سونامي پس از رويداد اصلي مربوط است. زلزله ساحل شرقي هونشو-۲۰۱۱- بزرگترين زمينلرزه ثبت شده در تاريخ ژاپن از نظر اندازه بزرگاي زمينلرزه است. ژاپن سرزميني است كه با رخداد زمينلرزه هاي مهم و مخرب شناخته مي شود. از تاريخ زمينلرزه هاي ژاپن مي توان از اين رويداد هاي مهم ياد كرد: زلزله اول سپتامبر ۱۹۲۳ كانتو ژاپن، كه با خسارت و آتش سوزي وسيع در شهر توكيو همراه بود و موجب ۱۰۵ هزار نفر كشته شد و زمينلرزه ۱۷ ژانويه ۱۹۹۵ كوبه- هانشين - با بزرگاي ۶.۹ كه با بيش از ۶۴۰۰ نفر تلفات همراه بود. ضمنا هم از نظر اندازه و هم رخداد سونامي پس از وقوع زلزله، زمينلرزه ۱۱ مارس ۲۰۱۱ با زمينلرزه ۲۶ دسامبر ۲۰۰۴ - پنجم ديماه ۱۳۸۳- سوماترا در شرق اندوزي قابل مقايسه است. در آن زلزله متاسفانه بيش از ۳۰۰ هزار نفر در اندونزي و كشور هاي حوزه اقيانوس هند كشته شدند و دبيركل سازمان ملل وقوع زلزله و سونامي ۲۰۰۴ اندونزي را بزرگترين فاجعه طبيعي قرن ناميد.

 اينكه به لحاظ زمينشناسي و زمينساختي چرا چنين زمينلرزه هايي رخ مي دهند و چرا اساسا ژاپن سرزميني بسيار لرزه خيز است، پاسخ را بايد موقعيت اين كشور جستجو كرد: ژاپن در محدوده فرورانش ورقه اقيانوس آرام به زير ورقه زميساختي اورازيا واقع است. به اين ترتيب كه به دليل بازشدگي در رشته كوه ميان اقيانوسي وسط اقيانوس آرام، پوسته اقيانوسي در حال ايجاد و گسترش در پهنه مياني اقيانوس آرام و در نتيجه رانده شدن بخشهاي قديمي تر پوسته اقيانوسي به سوي شرق و غرب و فشار آوردن به حاشيه هاي ساحلي اطراف اين اقيانوس است. در نهايت اين پوسته اقيانوسي در حال رانده شدن به سوي كناره هاي اقيانوس آرام به زير پوسته قاره اي در محدوده خشكي هاي اطراف اين اقيانوس پهناور فرو مي رود. دليل فرورانش عمدتا وزن سنگين تر پوسته اقيانوسي است و اينكه ضخامت پوسته اقيانوسي بين ۶ تا ۸ كيلومتر است. در حالي كه يوسته قاره اي سبكتر ولي ضخامتي متغيير - تا حداكثر حدود۷۰ كيلومتر - دارد. اين وضع موجب مي شود كه در محدوده پيرامون اقيانوس آرام - پاسيفيك - محدوده اي بسيار فعال از نظر وقوع زلزله و آتشفشان به نام حلقه آتش (ring of fire) وجود داشته باشد. اين توضيح مختصر را مي توان به طور عمومي به عنوان دليل وجود مرز فعال زمينساختي و زمينشناختي پيرامون اقيانوس آرام - از آمريكاي شمالي گرفته تا آمريكاي مركزي و جنوبي در غرب تا روسيه، ژاپن و فيليپين، اندونزي و نيوزيلند در شرق- بيان نمود.

 در پهنه رومركزي زلزله ۱۱ مارس، دو روز قبل، در چهارشنبه ۹ مارس- ۱۸ اسفند ۸۹- زمينلرزه اي با بزرگاي ۷.۲ در ساعت ۷:۴۵ بامداد به وقت محلي روي داد كه با تلفات يا سونامي همراه نشد ولي اكنون كه زمينلرزه با بزرگاي ۸.۹ رخ داده است مي توان استنتاج نمود كه زمينلرزه چهارشنبه ۹ مارس پيشلرزه زمينلرزه ۱۱ مارس بوده است. بنابراين گرچه اين رويداد پيش بيني نشد، ولي اطلاعات مهمي اكنون براي بررسي هاي علمي پيش بيني زلزله در اختيار پژوهشگران سراسر جهان قرار گرفته است و قطعا هم پژوهشگران ايراني و هم ساير زلزله شناسان در ساير كشور هاي جهان از اين نظر توجه ويژه اي به اين رويداد خواهند نمود: با نگاهي به توالي رخداد زلزله ها از چهارشنبه ۹ مارس به بعد در پهنه رومركزي زلزله ساحل شرقي هونشو مي توان اطلاعات جالبي به دست آورد. زمينلرزه بامداد ۹ مارس ۲۰۱۱ با بزرگاي ۷.۲ با وقوع سه پسلرزه شديد - با بزرگاي ۶ - و چهارده پسلرزه متوسط، با بزرگاي بين ۵ و ۶، در همان روز همراه بود. سپس در روز پنج شنبه ۱۰ مارس -۱۹ اسفند - ۵ پسلرزه با بزرگاي متوسط - بين ۵ تا ۶ - رخ داد. در نهايت در روز جمعه ۱۱ مارس -۲۰ اسفند- زمينلرزه اصلي بازرگاي ۸.۹ در همان پهنه رومركزي روي داد. تا شش ساعت اول پس از رخداد زلزله ۱۱ مارس، پانزده پسلرزه با بزرگاي بيش از ۶ در پهنه رومركزي رخ داده كه يكي از آنها بيست و نه دقيقه پس از رويداد لرزه اصلي، بزرگاي ۶.۸ و ديگري در ۳۵ دقيقه پس از لرزه اصلي بزرگاي ۷.۱ داشته است. بنابر اين زلزله ۱۱ مارس ۲۰۱۱ ساحل شرقي هونشو از ديد رخداد خوشه هاي زلزله ها، اتفاقي مهم و قابل توجه ويژه است كه اين كار هم اكنون توسط پژوهشگران در حال انجام است.

حال براي هموطنان نگارنده اين سوال مطرح مي شود كه چرا زلزله ۲۰۰۴ سوماترا بيش از ۳۰۰ هزار كشته به جاي گذاشت و چرا تلفات زلزله مارس ۲۰۱۱ ژاپن به نسبه كمتر گزارش شده است. واقعيت را در سه نكته بايد جستجو كرد. اولا زلزله ۲۰۰۴ اندونزي موجب سونامي شد كه بلندي امواج آب حمله ور به سوي ساحل به حدود سي متر يا بيشتر - حدود سه برابر بلندي امواج حاصل از اين زلزله ژاپن- رسيد، بنابراين انتظار خسارت و تلفات بيشتر در زلزله ۲۰۰۴ مي تواند منطقي تلقي شود. نكته دوم آن است كه ژاپن كشوري صنعتي و توسعه يافته و با بك سامانه كاملا مجهز هشدار سريع زلزله و سونامي است (اساسا اين سامانه ها در ابتدا در ژاپن طراحي و ايجاد شده اند)، بنابر اين ژاپن از هرجهت به لحاظ پيشرفته بودن و تجهيز به فناوري نوين خود از پيشروان اين عرصه است و وضع آن قابل مقايسه به كشور هاي اكثر فقير وتوسعه نيافته يا در حال توسعه جنوب آسيا نيست و همانطور كه در ابتداي اين يادداشت آمد مردم ساكن در سواحل سندايي حداقل هشت دقيقه فرصت داشته اند تا قبل از رسيدن اولين امواج حمله ور آب حاصل از سونامي، ساحل را با شنيدن آژير سامانه هاي كاملا مجهز هشدار سونامي ترك كنند. دليل سوم نيز آن است كه تمركز جمعيت در معرض ريسك زلزله و سونامي در منطقه رومركزي و سواحل در معرض خرابي ها و تخريب حاصل از سونامي، در ژاپن و كشور هاي حاشيه اقيانوس هند قابل مقايسه نيست: منطقه جنوب آسيا مهمترين تمركز جمعيتي در دنيا ست، در حالي كه زلزله اخير از نظر كانون در نزديكي ژاپن واقع بود كه كل جمعيت آن در پايان ۲۰۱۰ حدود ۱۲۷ ميليون نفر بوده است (و الزاما همه اين جمعيت در معرض خسارت و خرابي حاصل از زلزله و سونامي زلزله مارس ۲۰۱۱ نبوده اند). در ساعات اوليه پس از رخداد سازمانهاي جستجو، نجات و امداد در تمامي كشور هايي كه سابقه سوانح طبيعي - به ويژه زلزله - داشته اند، از آمريكا و انگليس گرفته تا ايران، تركيه، اندونزي و نيوزيلند به حال آماده باش در آمده و در حال اعزام تيمهاي كمك به ژاپن براي بررسي موضوع و كمك به سازمانهاي زيربط در ژاپن هستند.

 به هر حال زلزله ۱۱ مارس ۲۰۱۱ از هر جهت - جه جنبه هاي علمي و فني و چه از نظر اجتماعي، رواني و همچنين مديريتي و اجرايي - حاوي درسهاي مهمي است كه بايد بياموزيم. اتفاق طبيعي مهمي رخ داده است و اهميت آن جهاني است. مساله، فقط مساله ژاپن نيست. همگي بايد به كمك زلزله زدگان ژاپن بشتابيم و همزمان اين رويداد را بررسي كنيم و از آن بياموزيم.



+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و سوم اسفند 1389ساعت 10:13  توسط نجاتگر  |